Yoga voor de Herfst


Mist, regen en felgekleurde boomblaadjes all over the place. Het kan niet missen: het is herfst. Volgens Ayurveda is de herfst het seizoen waarin de elementen lucht en ruimte (of ether) de overhand hebben. Het is niet alleen een koud seizoen, maar ook droog – denk aan je handen, je huid en je haar – en erg beweeglijk. I mean, tegenwind anyone? Daarmee is de hersft het seizoen van vata dosha. Maar wat betekent dat voor jou?

Hoe kun je het feit dat het herfst is meenemen in je yogabeoefening? Ik leg het je uit. Hieronder lees je welke yogahoudingen je het beste kunt doen om in de herfst kalm, ontspannen en gegrond te blijven, en welke ademhalingsoefeningen jou gefocust, stevig en stabiel houden dit seizoen. Ook vertel ik je waar je in de herfst op moet letten als je gaat mediteren. Maar eerst…

Wat is vata ook alweer?

Vata dosha wordt gevormd door de elementen lucht en ruimte en heeft dus luchtige, ruimtelijke kwaliteiten. Het is snel, onregelmatig, koud, helder, licht en droog. Om vata te balanceren heb je daarom yogaoefeningen en natuurlijk ook voeding en een leefstijl nodig waarin het tegengestelde overheerst. Denk aan warm, voedzaam eten, een gestructureerd levensritme en een yogabeoefening met een aardend en stabiliserend effect. De drie R’s zijn perfect voor vata: rust, reinheid, regelmaat.

Maar is vata de dominante dosha, of is vata uit balans, dan zijn rust, reinheid en regelmaat helemaal niet zo eenvoudig. Elke dosha zoekt van nature zijn eigen energie op in plaats van zich te richten op balans. Is één van de dosha’s uit balans? Dan zul je de neiging hebben om dingen te doen die die dosha juist verder versterken.

Ben je een vata persoon dan ben je beweeglijk als de wind en ben je dus ook graag in beweging, zowel fysiek als mentaal. Je bent flexibel, ruimdenkend, enthousiast en creatief. Je houdt van reizen en bent wars van structuur en stabiliteit. Maar raakt vata dosha uit balans door een gebrek aan stabiliteit dan ben je vlug afgeleid, heb je weinig energie en voel je je bezorgd, rusteloos of angstig.

Als vatatype vind je het fijn om actief te zijn en dat geldt ook voor je yogabeoefening. Je voelt je aangetrokken tot energieke vormen van yoga en doet graag intensieve achteroverbuigingen. Maar continu in beweging zijn en diepe achteroverbuigingen doen die je energie verder omhoog en naar buiten brengen zorgt er juist voor dat vata alleen maar meer uit balans raakt.

Asana’s

Ook voor de beoefening van yoga geldt voor vatatypen daarom: rust, reinheid en regelmaat. Een gebalanceerde yogabeoefening voor vata is erop gericht om de energie naar beneden te bewegen en te aarden in de grond. Doe je oefeningen daarom traag en leg de nadruk op stabiliteit, balans en eenvoud. Breng routine aan in je beoefening en, niet onbelangrijk, behoud je focus: breng de discipline op om je aan je routine te houden.

Oefen eenvoudige series die je vaker herhaalt en blijf langer in de houdingen. Hoe langer je met zachtheid en zonder stress aardende, stabiliserende, verstillende asana’s kunt doen, hoe effectiever die houdingen zijn voor het kalmeren van vata dosha. Stil zitten, in stilte, is voor vata zowel de uitdaging als de beloning.

Goede asana’s voor vata zijn oefeningen die de stabiliteit van kapha en de focus van pitta versterken. Denk aan krachtige staande houdingen zoals de krijger (virabhadrasana) en de driehoek (trikonasana), maar ook aan balanshoudingen zoals de boom (vrksasana) en staande vooroverbuigingen. Ook torsies en houdingen die gericht zijn op buikkracht zijn goed voor vata, evenals houdingen waarbij je op de grond zit of ligt. Want grondend. See? 🙂

Pranayama

Gebruik tijdens het oefenen van je asana’s de oceaan ademhaling: ujjayi. Dat is die ruisende ademhaling achterin je keel waarmee je klinkt als Darth Vader uit Star Wars, weet je wel? Ujjayi heeft een superkalmerend effect en helpt je om je focus vast te houden. En doe na afloop van je asana serie anuloma viloma pranayama. Deze ademhalingsoefening verlaagt vata meteen. Anuloma viloma brengt namelijk de lucht van vata naar beneden en geeft daarmee niet alleen heel veel rust en kalmte, maar stimuleert ook de heldere, positieve kwaliteiten van het – etherische – ruimte element van vata. Anuloma viloma is daamee voor iedereen – niet alleen voor vata – een hele goed voorbereiding op meditatie.

Meditatie

Als vata verhoogd is dan helpt mediteren je om je rusteloze geest te kalmeren. Meditatie verlicht je neiging tot bezorgdheid en helpt je grip te krijgen op je onrustige mind. Maar is je vata erg hoog dan is het waarschijnlijk te moeilijk om stil te zitten. Ook merk je dat je lager in je energie zit, waardoor je concentratie makkelijk verslapt. Zorg daarom voor aarding voordat je gaat mediteren. Breng je aandacht in je lichaam met asana’s en prānayāma of doe een yoga nidra. En let er tijdens het mediteren op dat je jezelf niet verder ont-aardt door te verdwalen in je gedachten. Dat verstoort vata alleen maar meer. Het oefenen van concentratie (dhāranā) is extra belangrijk voor vata dosha. Focus! 🙂

Succes en een happy herfst!

Liselotte



[ Foto: Alex Ramon | Unsplash ]