Niet waar: drie vooroordelen over yoga (Part 1.)

Yoga is supersoft en zweverig. Het is alleen voor vrouwen. En als je stijf bent, hoef je er echt niet aan te beginnen. Right?

Nee. Wrong!

Er bestaan veel vooroordelen over yoga. Hoog tijd om er een paar te ontkrachten. Here. We. Go.

1. Yoga is soft en zweverig

Ehm. Nope. Er zijn inderdaad bepaalde yogastijlen die vooral ontspanning beogen en die superfijn zijn om te doen, bijvoorbeeld als je niet fit bent, als je ziek of herstellende bent, of als je te maken hebt met een burn-out. Yin yoga, restorative yoga en hatha yoga zijn zachte vormen van yoga waarbij het op fysiek niveau gaat om tot rust komen, ontspannen en herstellen. Maar er zijn ook zat yogavormen waarbij je echt aan het werk moet. En dan bedoel ik: Flink. Aan. De. Bak. Bij yogastijlen als Poweryoga, Ashtanga Yoga en Jivamukti Yoga mag je écht een handdoekje meenemen, want geloof me: dat is zweten. En ook klassieke, dynamische yogalessen – zoals ik die zelf ook geef – kunnen behoorlijk intensief zijn. Alhoewel er in mijn lessen zeker ook rustmomenten en yin oefeningen langs komen, geloof ik wel degelijk in ontspanning door inspanning.

Discipline

Wat je met de yogaoefeningen wilt doen, is leren om je grenzen te observeren, te accepteren en daarna – als je er aan toe bent – te verleggen. Je wilt jezelf fysiek en mentaal uitdagen, zodat je de blokkades en stagnaties tegenkomt die er op dat moment in je systeem zijn. Die ga je in beweging brengen en, zo mogelijk, als een ware Marie Kondo opruimen. Yogaoefeningen hebben namelijk een reinigend effect. Daarom doe je ze ook het beste op een lege maag. Over discipline gesproken.  

Mentaal

Als je yoga doet, werk je van buiten naar binnen: door te bewegen – op een zachte of juist intensieve manier – beïnvloed je je niet alleen je lijf, maar ook je geest. Lichaam en geest zijn met elkaar verbonden. Het lichaam is een expressie van je geest. Simpeler gezegd: de spanning in je hoofd, zet zich vast in je lichaam. Door fysiek uitdagende oefeningen te doen leer je die spanningen te reguleren en los te laten. En dat kan zowel lichamelijk als mentaal een flinke uitdaging zijn.

Het uiteindelijke doel van de oefeningen is om je lijf voor te bereiden op meditatie. En dan bedoel ik niet tien minuutjes Headspacen (alhoewel daar helemaal niets mis mee is), maar met gemak een paar uur ongestoord in een meditatiehouding kunnen zitten. Denk om te beginnen maar eens aan een uurtje of vier. Zonder te bewegen. Nadat je intensieve fysieke oefeningen en ademhalingstechnieken hebt gedaan. Daar is niets zweverigs aan.

In een gemiddelde yogales gaan we natuurlijk niet vier uur mediteren. Maar hard werken en een beetje zweten is zeker aan de orde. Voor iedereen. Ook voor jou. En ja, óók als je denkt dat je niet soepel genoeg bent om aan yoga te doen.

2. Ik ben te stijf voor yoga

Je bent nooit te stijf voor yoga. (Of te oud. Of te zwaar.) Al die hippe foto’s op Insta van slangenmensen die op één hand, en met hun grote teen in hun oor, staan te poseren op een strand in Thailand: dat is geen yoga. Dat is gymnastiek. Het gaat er niet om of je op je handen kunt staan of dat je je tenen aan kunt raken: yoga is not about touching your toes, it is about what you learn on the way down.

Flexibel

En ga je eenmaal oefenen dan komt die lenigheid vanzelf, al is lenig worden nooit het doel van de oefeningen. Maar meer flexibiliteit, kracht en rust zijn wel een fijn bijkomend effect. Misschien neemt je lenigheid met grote sprongen toe. Misschien komt het met kleine stapjes en merk je op een dag zomaar opeens dat je eigenlijk nooit meer last hebt van je rug. Dat je niet meer hoeft te gaan zitten om de veters van je loopschoenen aan te snoeren. Of dat het hardlopen, mountainbiken of bootcampen makkelijker gaat en je veel duidelijker kunt voelen van er in je lijf gebeurt. Je souplesse en lichaamsbewustzijn zijn groter geworden. Superfijn. En het bewijs dat je nooit te stijf bent voor yoga.

Yoga is voor iedereen. Dus niet:

3. Yoga is alleen voor vrouwen

Oh, gurl, please. Houd op met me. Nee. Echt niet. Zoals kickboksen niet alleen voor mannen is. En hipsterknotjes bij iedereen kunnen. (Of is dat alweer voorbij? Ik loop soms een beetje achter…)

Heb je behoefte aan rust in je hoofd, maar kun je maar moeilijk ontspannen? Voel je je stijf en heb je zin om je lijf eens flink in beweging te zetten? Wil je gezonder leven? Op je handen kunnen staan? Leren mediteren? Dan is yoga wat voor jou! Want wie je ook bent en wat je ook zoekt of nodig hebt, voor iedereen die benieuwd is naar yoga en meditatie is er wel een passende yogastijl. Ja, íedereen: vrouwen. Mannen. Mensen. Every-body.

Tegenstelling

Want mag het heel even over het hele mannen versus vrouwen verhaal gaan? (Ik vind van wel… )

Die strakke scheiding tussen mannen en vrouwen wordt de gender binary genoemd. Het is die sociaal en cultureel geconstrueerde tegenstelling tussen mannen aan de ene kant en vrouwen aan de andere kant. Je weet wel, het Mannen-komen-van-Mars-en-Vrouwen-komen-van-Venus-idee. Waarbij voor De Man geldt dat hij in een mannenlichaam is geboren, strak staat van vurige, mannelijke energie, dat hij zich identificeert als man (‘cis-gender’ heet dat) en zich mannelijk kleedt. Je spreekt hem aan met ‘hij’ en ‘hem’ en hij valt op vrouwen. En voor Echte Vrouwen geldt dat ze in een vrouwenlichaam geboren zijn, dat ze een zachte, vrouwelijke energie hebben, zich identificeren als vrouw en zich vrouwelijk kleden. Korte rokjes en prinsessenjurken anyone? Je spreekt haar aan met ‘zij’ en ‘haar’ en natuurlijk valt ze op mannen.

Ta-daaa: de gender binary in het kort.

Maar zo simpel is het natuurlijk niet.

Love

Er zijn vrouwen die in een mannenlichaam zijn geboren en vise versa. Er zijn mensen die intersekse zijn en dus zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtskenmerken hebben. Überhaupt heeft iedereen een mannelijke krachtige, vurige en een vrouwelijke zachte, koele energie in zich. Plus: mensen vallen op mensen. Love is love. En laten we wel wezen: niet iedereen die zich identificeert als vrouw voelt standaard de behoefte om in roze gehuld lekker te gaan zitten wijnen met vriendinnen. Zoals ook niet iedereen die zich als man identificeert zich genoodzaakt voelt om iedere morgen 150 push-ups te doen. Het mag. Maar het hoeft niet.

Non-binair

Sowieso voelt niet iedereen zich thuis binnen die binary, die tegenstelling. Er zijn mensen die non-binair zijn. Of gender fluïde. Mensen die je aanspreekt met ‘zij’ en ‘hen’ of ‘die’ en ‘diens’. Zelf voel ik me momenteel het meest thuis bij die groep mensen, al mag je me gewoon aanspreken met ‘zij’ en ‘haar’. Voor mij is dat helemaal prima.

Maak eens kennis met mensen die zich identificeren als genderfluïde of die non-binair zijn, zoals dragqueen Sasha Velour en acteur Roos/Thorn Vineyard. En lees vooral ook de boeken van Jonathan van Ness (je weet wel, van Queer Eye), Alok V. Menon en Jacob Tobia. Ik ben fan.

Maar terug naar yoga…

Want in welk lichaam je ook geboren bent, hoe je je ook identificeert en op wie je ook verliefd wordt. En hoe je je ook voelt. Waar je ook behoefte aan hebt. Hoe stijf je ook bent. Yoga is voor jou! Als je yoga beoefent keer je naar binnen, naar je essentie, je kern. Het gaat voorbij elk patroon, elke overtuiging en elk sociaal construct. Above and beyond. Daar waar alles gewoon ís.


Liselotte